Τι απασχολεί τον Ερντογάν; 'Δεν θα παρακολουθούμε από την εξέδρα κινήσεις περικύκλωσης της Τουρκίας' τόνισε

Ο Τούρκος πρόεδρος δεν κατονόμασε συγκεκριμένη χώρα – Συνέδεσε, ωστόσο, την προειδοποίησή του με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει την περιφερειακή της επιρροή Αυστηρό μήνυμα προς όσους, κατά την εκτίμησή του, επιχειρούν να περιορίσουν ή να «περικυκλώσουν» την Τουρκία έστειλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε ότι η ψύχραιμη στάση της χώρας του δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία και προειδοποίησε ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να παραμείνει απλός θεατής απέναντι σε ενέργειες που θεωρεί εχθρικές. «Η αξιοπρεπής και ψύχραιμη στάση μας δεν πρέπει να οδηγήσει κανέναν σε λανθασμένα συμπεράσματα», δήλωσε. Χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα φορτισμένη γλώσσα, πρόσθεσε ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να πραγματοποιήσει «χειρουργική επέμβαση» στα εδάφη της ούτε θα παρακολουθεί «από την εξέδρα» κινήσεις που αποσκοπούν στην περικύκλωσή της. Δεν κατονόμασε τον αποδέκτη Ο Ερντογάν απέφυγε να προσδιορίσει ποια χώρα ή ποια περιφερειακή συμμαχία είχε κατά νου. Η αναφορά του σε «βήματα περικύκλωσης», επομένως, αφήνει περιθώριο για διαφορετικές ερμηνείες. Στην ευρύτερη ομιλία του μίλησε για προσπάθειες αναδιαμόρφωσης της περιοχής «μέσα από αίμα και δάκρυα», αναφερόμενος στις συγκρούσεις στη Γάζα, στον Λίβανο, στο Σουδάν και στην Υεμένη. Τουρκικά μέσα συνέδεσαν τις δηλώσεις κυρίως με την πολιτική του Ισραήλ και τις γενικότερες ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή. Δεν υπήρξε, ωστόσο, ρητή αναφορά στην Ελλάδα, την Κύπρο ή σε οποιοδήποτε συγκεκριμένο σχήμα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Συνεπώς, οποιαδήποτε σύνδεση των δηλώσεων με τις τριμερείς συνεργασίες Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτελεί ερμηνεία και όχι επίσημη τοποθέτηση της τουρκικής προεδρίας. «Δεν είμαστε εχθροί καμίας χώρας» Ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε να εξισορροπήσει τη σκληρή προειδοποίηση, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δεν στρέφεται εναντίον κάποιου κράτους, λαού, θρησκείας ή πολιτισμού. «Δεν τρέφουμε κατηγορηματικά εχθρότητα προς κανέναν», είπε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία επιθυμεί να συνεχίσει την πορεία της ως ανεξάρτητο, σταθερό και ευημερούν κράτος. Τόνισε, όμως, ότι η Άγκυρα θα αντιδρά σε κάθε ενέργεια που χαρακτηρίζει παράνομη, άδικη ή καταπιεστική, ανεξάρτητα από το ποιος την πραγματοποιεί. «Όσοι ενοχλούνται από την ενίσχυση της χώρας μας και από τις προσπάθειές της για ειρήνη και σταθερότητα δεν μπορούν να μας αποτρέψουν από τον δρόμο μας», ανέφερε. Καταλήγοντας, δήλωσε ότι η Τουρκία θα σφίξει ξανά το χέρι των φίλων της, θα αγκαλιάσει τους συγγενικούς λαούς και θα ενωθεί με τους «αδελφούς» της. «Όποιος είναι φίλος της Τουρκίας θα κερδίσει και όποιος τρέφει εχθρότητα θα χάσει», πρόσθεσε. Η αναφορά στη «γεωγραφία της καρδιάς» Η φράση για την επανένωση της Τουρκίας με «συγγενείς και αδελφούς» εντάσσεται στη γνωστή ρητορική του Ερντογάν περί «γεωγραφίας της καρδιάς». Με τον όρο αυτόν, η τουρκική ηγεσία περιγράφει τις περιοχές με τις οποίες θεωρεί ότι διατηρεί ιστορικούς, θρησκευτικούς ή πολιτιστικούς δεσμούς: από τα Βαλκάνια και τον Καύκασο έως τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και τη Βόρεια Αφρική. Ο Ερντογάν συνέδεσε το μήνυμα και με την επέτειο της μάχης του Μαντζικέρτ, παρουσιάζοντας τη σύγχρονη Τουρκία ως συνέχεια μιας μακράς ιστορικής διαδρομής που περιλαμβάνει τους Σελτζούκους και τους Οθωμανούς. Υποστήριξε ότι η χώρα του θα συνεχίσει μια πολιτική «συμμαχίας και ενότητας», με στόχο –όπως είπε– να εδραιωθούν η συνοχή και η σταθερότητα σε ολόκληρο τον ευρύτερο χώρο των τουρκικών δεσμών. Από τη Ρωσία και την Κίνα έως το ΝΑΤΟ Οι δηλώσεις έγιναν λίγες ημέρες μετά τη συμμετοχή του Ερντογάν στη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Μπισκέκ, όπου συναντήθηκε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλους ηγέτες. Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε ότι επιθυμεί στενότερη συνεργασία με τον οργανισμό, στον οποίο κυριαρχούν η Κίνα και η Ρωσία. Ταυτόχρονα υποστήριξε ότι η διεύρυνση των σχέσεων με την Ανατολή δεν σημαίνει απομάκρυνση από τη Δύση ή εγκατάλειψη του ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα επιχειρεί έτσι να εμφανιστεί ως αυτόνομος πόλος που συνομιλεί με όλες τις πλευρές, χωρίς να δεσμεύεται πλήρως από κανένα στρατόπεδο. Αυτή η πολιτική εξηγεί και τον διπλό χαρακτήρα της ομιλίας: επίκληση του διαλόγου και της ειρήνης από τη μία, προειδοποίηση για δυναμική αντίδραση από την άλλη. Στο φόντο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή Ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στη νέα άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, αποδίδοντας την περιφερειακή αναταραχή στις ενέργειες του Ισραήλ. Υποστήριξε ότι το κόστος του πολέμου δεν το πληρώνουν μόνο ο ιρανικός λαός και οι χώρες του Κόλπου, αλλά ολόκληρη η διεθνής οικονομία. Κατηγόρησε επίσης το Ισραήλ ότι υπονόμευσε τη συμφωνία της Ισλαμαμπάντ και ότι αντιμετωπίζει ακόμη και την πιθανότητα ειρήνης ως απειλή. Το μήνυμα του Τούρκου προέδρου, επομένως, δεν φαίνεται να είχε έναν αποκλειστικό αποδέκτη. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της Άγκυρας να δηλώσει ότι, μέσα στις πολεμικές και γεωπολιτικές ανακατατάξεις της περιοχής, δεν θα δεχθεί αποφάσεις που θεωρεί ότι λαμβάνονται εις βάρος των συμφερόντων της. Η προσεκτικά ασαφής διατύπωση επιτρέπει στον Ερντογάν να απευθύνεται ταυτόχρονα στο Ισραήλ, σε περιφερειακούς ανταγωνιστές και σε όσους αναπτύσσουν συμμαχίες γύρω από την Τουρκία, χωρίς να ανοίγει ευθέως νέο διπλωματικό μέτωπο.