Ўзбекистон президенти Сербияга қўшма лойиҳалар учун бешта йўналишни таклиф қилди

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 8 сентябрь куни Белградда бўлиб ўтган Ўзбекистон-Сербия бизнес-форумида иқтисодий ҳамкорликни кенгайтириш учун бешта устувор йўналишни санаб ўтди. Булар — машинасозлик ва электротехника, фармацевтика, енгил саноат, қишлоқ хўжалиги ҳамда рақамли иқтисодиёт. Унинг сўзларига кўра, сиёсий даражада эришилган келишувларни энди амалиётга татбиқ этиш зарур. «Бизнинг вазифамиз — сиёсий ишончни қўшма ишлаб чиқариш ва инвестициялар билан мустаҳкамлаш», — деди Шавкат Мирзиёев. Президент биринчи устувор йўналиш сифатида машинасозлик ва электротехника саноатини қайд этди. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон автомобиль саноати General Motors, Volkswagen, Kia ва BYD билан ҳамкорликда йилига қарийб 500 мингта автомобиль ишлаб чиқаради. Электротехника маҳсулотлари эса 70 дан ортиқ давлатга экспорт қилинади. Ўзбекистон Сербия компанияларига автомобиль ва саноат компонентлари, ускуналар ҳамда трансформаторларни биргаликда ишлаб чиқаришни йўлга қўйишни таклиф қилди. Мирзиёев Сербиянинг Goša FOM компаниясини алоҳида тилга олди. Унинг айтишича, Ўзбекистон ҳукумати компаниянинг мамлакатда ишлаши учун зарур шароитларни яратишга тайёр. Goša FOM — 1923 йилда ташкил этилган йирик машинасозлик корхонаси бўлиб, оғир саноат ускуналарини лойиҳалаш ва ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Компания янги авлод кокс-кимё машиналари, оғир юк кўтарувчи кўприк ва портал кранлари, ГЭСлар учун гидромеханик ускуналар ҳамда тоғ-кон саноати техникаларини ишлаб чиқаради. Корхонада ишлаб чиқаришнинг тўлиқ цикли — лойиҳалаш ва металл конструкцияларни пайвандлашдан тортиб, аниқ редукторларни йиғишгача бўлган жараён йўлга қўйилган. Завод маҳсулотлари МДҲ давлатларини ҳам қўшган ҳолда, дунёдаги йирик металлургия ва энергетика объектларига экспорт қилинади. Иккинчи йўналиш — фармацевтика саноати. Мирзиёев Ўзбекистон фармацевтика бозорини қарийб 3 млрд долларга баҳолади ва мамлакат нафақат дори-дармон импорт қилиш, балки уларни маҳаллий ишлаб чиқаришдан ҳам манфаатдор эканини таъкидлади. «Сизларни оддий савдодан технологиялар трансфери ва қўшма корхоналар ташкил этишга ўтишга таклиф қиламиз», — деди президент. У Сербиянинг Galenika ва AbelaPharm компанияларини эҳтимолий ҳамкорлар сифатида қайд этди. Президент учинчи йўналиш сифатида енгил саноатни қайд этди. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда пахта хомашёсидан тайёр маҳсулотгача бўлган тўлиқ ишлаб чиқариш занжири яратилган, тўқимачилик маҳсулотлари эса 75 та давлатга экспорт қилинади. Мирзиёев Сербиянинг Yumco ва Luss Textile компаниялари билан Ўзбекистонда ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш бўйича музокаралар олиб борилаётганини маълум қилди. Келгусида қўшма корхоналар маҳсулотларни нафақат Ўзбекистон ва Сербия бозорларига етказиб бериши, балки қўшилган қиймати юқори маҳсулотларни бошқа давлатларга ҳам экспорт қилиши мумкин. Қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат саноати яна бир истиқболли йўналиш сифатида қайд этилди. Мирзиёев Ўзбекистон гилос, шафтоли, олхўри ва ўрик экспортида юқори ўринларда туришини таъкидлаб, селекция, уруғчилик ва агротехнологиялар бўйича Сербия тажрибасига қизиқиш билдирди. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон Нови-Саддаги ихтисослашган институт билан келишувга эришган. «Бизда унумдор ер, етарли сув бор — қўшма агрокластерлар ташкил этишга тайёрмиз», — деди давлат раҳбари. Мирзиёев бешинчи йўналиш сифатида рақамли иқтисодиётни қайд этди. Унинг сўзларига кўра, сўнгги икки-уч йилда Ўзбекистоннинг IT хизматлари экспорти 1 млрд доллардан ошган. Президент Сербия компанияларини 22−25 сентябрь кунлари Тошкентда бўлиб ўтадиган Халқаро ахборот-коммуникация технологиялари ҳафталигида (ICT Week Uzbekistan 2026) иштирок этишга таклиф қилди. Ҳафталик доирасида Сербия компаниялари учун алоҳида бизнес-форум ўтказиш режалаштирилган. Аввалроқ Ўзбекистон ва Сербия стратегик шериклик муносабатларини ўрнатганини эълон қилган эди. Томонлар эркин савдо тўғрисидаги битимни тайёрлаш жараёнини ҳам бошлади ва саноат кооперациясини ривожлантиришга келишиб олди. Бундан ташқари, Шавкат Мирзиёев тўлақонли элчихона очилишини кутмасдан, Белградда Ўзбекистоннинг алоҳида дипломатик ваколатхонасини очишга қарор қилинганини маълум қилди. Илк дипломатларни Сербияга келгуси ҳафтадаёқ юбориш режалаштирилган. Қолаверса, Тошкент ва Белград ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновни йўлга қўйиш режалаштирилаётгани ҳам хабар қилинган эди. Сербия президенти Александр Вучичнинг айтишича, мунтазам авиақатновлар етти-саккиз ой ичида йўлга қўйилиши мумкин. Александр Вучич, шунингдек, Ўзбекистон билан мудофаа саноати, жумладан, узоқ масофали баллистик ракеталар йўналишида ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди. Унинг сўзларига кўра, Сербия бундай ракеталарни тахминан бир йилдан кейин ишлаб чиқаришни бошлашни режалаштирмоқда. Мамлакат ҳозирда қисқа масофали ракеталар ишлаб чиқаради. Бундан ташқари, Вучич Шавкат Мирзиёев билан энергетика масалаларини муҳокама қилганини айтди. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон президенти мамлакат бир атом электр станциясини Россия билан қураётгани, иккинчисини эса Хитой билан қуришга тайёрланаётганини маълум қилган.