Karburanti arrin rekord në Portugali, qytetarët dalin në rrugë: Mjaft me rritjen e çmimeve

Çmimet rekord të karburantit kanë shkaktuar protesta në Portugali, ndërsa nafta ka arritur nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë në vend. Rritja e re e çmimeve ka nxitur qytetarët të dalin në rrugë. Në mëngjes, dhjetëra automjete protestuan duke i rënë borive në urën 25 de Abril, e cila lidh Lisbonën me Almadan, në jug të lumit Tejo. Në jug të vendit, një kolonë automjetesh lëvizi ngadalë drejt rafinerisë së kompanisë Galp në Sines. Protesta ishte organizuar përmes WhatsApp-it dhe rrjeteve sociale dhe vijoi edhe pas mesditës. Protestuesit mbanin flamuj portugezë dhe pankarta me mesazhe si 'Mjaft me rritjen e çmimeve të karburantit' dhe 'Familjet nuk mund të përballojnë më'. Sipas Gardës Kombëtare Republikane, në protestë morën pjesë rreth 60 deri në 100 automjete. Nafta kalon 2.16 euro për litërSipas parashikimeve të Automobile Club of Portugal, çmimi i naftës u rrit me rreth 15 centë, duke arritur në 2.169 euro për litër, ndërsa benzina u shtrenjtua me rreth 12 centë, në 2.142 euro për litër. Qeveria ndërhyri me një ulje të jashtëzakonshme të taksës mbi produktet e naftës, duke e kufizuar rritjen efektive në rreth 12 centë për naftën dhe 9 centë për benzinën. Pavarësisht kësaj mase, çmimi i naftës ka arritur rekordin historik në Portugali, ndërsa benzina është në nivelin më të lartë që nga kriza energjetike e vitit 2022. Qeveria kërkon hetimRritja e vazhdueshme e çmimeve ka bërë që ministrja portugeze e Mjedisit dhe Energjisë, Maria da Graça Carvalho, të kërkojë një hetim nga rregullatori i energjisë, ERSE. Megjithatë, një studim i publikuar në gusht nuk gjeti prova se operatorët e tregut po përfitonin në mënyrë të padrejtë nga situata. ERSE hodhi poshtë edhe fenomenin e njohur si 'raketa dhe pupla', sipas të cilit çmimet rriten shpejt, por ulen më ngadalë. Sipas rregullatorit, diferenca e çmimeve të karburantit mes Portugalisë dhe Spanjës lidhet kryesisht me nivelin e taksave. Kriza e karburantit përfshin EvropënRritja e çmimeve nuk është vetëm një problem i Portugalisë. Në vende të ndryshme evropiane, karburantet janë shtrenjtuar ndjeshëm, ndërsa presioni lidhet pjesërisht me zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe situatën rreth Ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret kryesore për transportin global të naftës. Një tjetër faktor është kapaciteti i kufizuar i rafinerive. Edhe kur nafta bruto është e disponueshme, kapacitetet e përpunimit nuk janë gjithmonë në gjendje të përballojnë kërkesën, duke ushtruar presion veçanërisht mbi çmimin e naftës dizel. Në nivel evropian po diskutohet gjithashtu mundësia e vendosjes së një takse të jashtëzakonshme mbi fitimet e kompanive të naftës. Portugalia, Gjermania, Italia, Austria, Polonia dhe Spanja kanë kërkuar që çështja të diskutohet në takimin e ardhshëm të ministrave të Financave të BE-së. Ndërsa qeveritë kërkojnë masa për të frenuar krizën, çmimet rekord të karburantit po shtojnë presionin mbi familjet portugeze, duke nxitur edhe protesta në rrugët e vendit.