US and China towards a new era, rivalry without clash

Xi and Trump A more assertive China and a more pragmatic Washington are building a new formula for coexistence. The rivalry is not disappearing, but Beijing and Washington are trying to keep it under control, to avoid a scenario that neither side can afford: a new Cold War or a military conflict... The meeting between Chinese President Xi Jinping and US President Donald Trump in Beijing in May produced a formula that until recently seemed difficult. China and the United States agreed to build their relationship on what they called 'strategic stability.' The formula does not make Beijing and Washington partners and does not eliminate conflicts between them. On the contrary, it acknowledges the reality that the two powers will continue to compete, but it requires that this competition not escalate into a clash that neither can control. The events that followed the meeting clearly demonstrated this contradiction. In June, the US Department of Defense added Chinese companies, including Alibaba, Baidu and BYD, to a list of companies involved in civil-military integration activities and banned the Pentagon from contracting with them. China responded by placing ten US entities on a dual-use export control list. So the rivalry continues. The difference lies in how Beijing and Washington are trying to manage it. The goal is not a grand agreement that would resolve trade, technological, military conflicts, and the Taiwan issue. The goal is more modest: to establish a political floor below which relations should not fall. For Beijing, this is also an important political change. China has for years opposed the American formula of 'strategic competition,' seeing it as a mechanism to curb Chinese development. Now Beijing is accepting that competition is an inseparable part of its relationship with Washington. This change is related to a China that sees itself as less vulnerable to American pressure. From partnership to competition Beijing and Washington have been trying different formulas to define the relationship for three decades. In 1997, during Jiang Zemin's visit to the United States, both sides declared their intention to build a "constructive strategic partnership oriented towards the 21st century." In 2005, the George W. Bush administration urged China to become a 'responsible actor' in the international system. A year later, Hu Jintao declared that China and the US should be 'constructive partners.' Even Barack Obama and Hu Jintao spoke in 2009 about developing a partnership between the two countries. But this formula was exhausted. Gjatë mandatit të parë të Donald Trump, Uashingtoni kaloi te koncepti i 'konkurrencës strategjike'. Pekini fillimisht pranoi se konkurrenca ishte e pashmangshme, por kundërshtoi kthimin e saj në boshtin kryesor të marrëdhënies. Përplasjet tregtare dhe teknologjike gjatë administratës së parë Trump dhe më pas gjatë presidencës së Joe Biden e bindën Pekinin se 'konkurrenca strategjike' po përdorej nga Uashingtoni për të kufizuar ngritjen kineze. Në korrik 2022, Xi Jinping ia tha drejtpërdrejt Joe Biden gjatë një bisede telefonike se ishte gabim që konkurrenca të bëhej tipari përcaktues i marrëdhënies. Katër vjet më vonë, pozicioni kinez paraqitet ndryshe. Pekini nuk po kërkon më eliminimin e konkurrencës. Ai kërkon menaxhimin e saj. Stabilizim pas çdo përplasjeje Historia e tetë viteve të fundit tregon një model të përsëritur. Kina dhe Shtetet e Bashkuara përplasen, tensionet arrijnë kulmin dhe më pas të dyja palët kërkojnë një mekanizëm stabilizimi. Lufta tregtare e vitit 2018 përfundoi te marrëveshja e Fazës së Parë në janar 2020. Pandemia e COVID-19 i çoi marrëdhëniet në një tjetër pikë kritike. Në nëntor 2022, Biden dhe Xi u takuan në Bali dhe shpallën synimin për të ristabilizuar marrëdhëniet. Vetëm disa muaj më vonë, incidenti me objektin kinez që kaloi mbi territorin amerikan dhe që Uashingtoni e cilësoi si balonë spiune, ndërsa Pekini si mjet meteorologjik civil, e ndërpreu këtë proces. Në nëntor 2023, Biden dhe Xi tentuan përsëri stabilizimin gjatë samitit të San Franciskos. Ky ekuilibër zgjati deri në prill 2025, kur tarifat e Trump hapën një tjetër konflikt tregtar. Pra, administratat ndryshuan, presidentët ndryshuan, por mekanizmi mbeti pothuajse i njëjtë: përplasje, përshkallëzim dhe më pas rikthim te negociatat. Arsyeja nuk lidhet vetëm me Trump apo Xi. Kostoja e shkëputjes ekonomike është shumë e lartë, ndërsa kostoja e një konflikti ushtarak mes dy fuqive bërthamore është shumë më e madhe. Përplasja e vitit 2025 për tarifat dhe elementet e rralla të tokës tregoi gjithashtu se të dyja palët kanë mjete për t'i shkaktuar dëme serioze njëra-tjetrës. Uashingtoni ka avantazhe të mëdha teknologjike, ndërsa Pekini kontrollon hallka të rëndësishme të zinxhirëve globalë të furnizimit. Kjo ndërvarësi po funksionon njëkohësisht si armë dhe si frenë. Ekonomitë nuk po ndahen Përpjekjet amerikane për të kufizuar varësinë nga Kina kanë ndryshuar zinxhirët globalë të furnizimit, por nuk i kanë shkëputur dy ekonomitë. Kompanitë kineze kanë zhvendosur dhe zgjeruar prodhimin në Azi dhe Evropë, duke ruajtur një rol të rëndësishëm në zinxhirët ndërkombëtarë. Në vitin 2023, ndërsa administrata Biden kërkonte të reduktonte varësinë amerikane nga industria kineze e baterive, CATL zgjeroi prodhimin dhe rrjetet e furnizimit jashtë Kinës. Kompania kineze licencoi gjithashtu teknologjinë e saj për Ford për prodhimin e baterive në Shtetet e Bashkuara. E njëjta logjikë vlen edhe për teknologjitë e reja. Inteligjenca artificiale po krijon fusha të reja konkurrence dhe dobësi të reja për të dyja vendet. Çdo përpjekje e njërës palë për të siguruar epërsi absolute rrit pasigurinë e tjetrës dhe ushqen një tjetër cikël përshkallëzimi. Pikërisht këtu merr kuptim formula e 'stabilitetit strategjik'. Jo si fund i rivalitetit, por si pranim se as Pekini dhe as Uashingtoni nuk mund ta eliminojnë plotësisht varësinë nga pala tjetër. Kina ndihet më e fortë Ndryshimi më i rëndësishëm ka ndodhur në Pekin. Kur administrata e parë Trump nisi luftën tregtare në vitin 2018, në Kinë ekzistonte shqetësimi se përplasja me Shtetet e Bashkuara mund të dëmtonte zhvillimin ekonomik dhe teknologjik të vendit. Tetë vjet më vonë, perceptimi është tjetër. Ekonomia kineze vazhdon të ketë probleme serioze në sektorin e pasurive të paluajtshme dhe në industri tradicionale, por sektorët e teknologjisë së lartë dhe prodhimit të avancuar kanë zgjeruar kapacitetet. Kufizimet amerikane ndaj gjysmëpërçuesve e shtynë Pekinin të investojë më shumë në industrinë vendase të çipave. Në fillim të vitit 2025, DeepSeek publikoi një model të madh gjuhësor që, sipas autorit, arriti rezultate pranë modeleve të avancuara amerikane me kosto më të ulët. Në të njëjtin vit, dominimi kinez në përpunimin dhe furnizimin me elemente të rralla të tokës i dha Pekinit një instrument të rëndësishëm presioni gjatë përplasjes tregtare me Uashingtonin. Këto zhvillime kanë ndryshuar perceptimin e Pekinit për raportin e forcave. Kina nuk e konsideron më konkurrencën me Shtetet e Bashkuara si një kërcënim që domosdoshmërisht mund të ndalojë zhvillimin e saj. Pikërisht për këtë arsye është më e gatshme ta pranojë konkurrencën si realitet. Tajvani mbetet prova kryesore Megjithatë, gjithë arkitektura e stabilitetit mund të rrëzohet te Tajvani. Kjo mbetet çështja me potencialin më të drejtpërdrejtë për të shkaktuar një konflikt ushtarak mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara. Pekini e konsideron bashkimin me Tajvanin një objektiv kombëtar, ndërsa Uashingtoni ka ruajtur për dekada një politikë të paqartësisë strategjike dhe ka vazhduar mbështetjen ushtarake për ishullin. Sipas argumentit të autorit, Uashingtoni mund ta afrojë politikën e tij me qëndrimin e Pekinit, duke kundërshtuar shprehimisht pavarësinë e Tajvanit ose duke bërë ndryshime të tjera në formulimin e politikës amerikane. Kjo është tezë e autorit dhe jo një marrëveshje e shpallur mes dy qeverive. Po kështu, teksti burimor e paraqet pezullimin e një shitjeje armësh prej 14 miliardë dollarësh për Tajvanin si një zhvillim që uli tensionet pas samitit Trump-Xi në maj. Por pikërisht çështja e armëve tregon brishtësinë e formulës së re. Nëse Uashingtoni rifillon transferimet dhe Pekini përgjigjet me masa ushtarake ose politike, 'stabiliteti strategjik' do të përballet me provën e tij reale. Rivalë, por jo armiq Pekini dhe Uashingtoni nuk po ndërtojnë një aleancë dhe as po kthehen te formula e partneritetit të viteve 1990. They are accepting a colder reality: they will compete in trade, technology, artificial intelligence, military capabilities, and global influence, but they have a common interest in ensuring that this competition does not escalate into war. For this reason, communication between armies, crisis management mechanisms, protocols for maritime and air incidents, academic contacts, and negotiations on strategic issues take on greater importance. The expected September summit between Xi Jinping and Donald Trump will show whether May's formula will take on concrete content or remain just a political statement. The last eight years have shown that China and the United States know how to escalate conflict, but also that after each clash they have been forced to return to negotiations. 'Strategic stability' does not resolve the rivalry. It merely sets a limit: Beijing and Washington can compete for supremacy, but the cost of turning each other into enemies far outweighs the benefit each could gain from the clash. /Adapted from Pamphlet by ForeignAffairs/