De Sallandse Geus Olst-Wijhe: Om je kapot te schamen college!

De Sallandse Geus 8 september 2026 Op 6 augustus nam het college kennis van een meerwerkfactuur van de accountant, Baker Tilly, voor de controle over boekjaar 2025 [BRON: Adviesnota meerwerkfactuur accountant boekjaar 2025]. Het bedrag: €61.511,91 euro, bovenop de afgesproken opdracht van 124.460 euro. Portefeuillehouder is wethouder Hans Olthof (VVD Olst-Wijhe), verantwoordelijk voor financiën. Van dat meerwerk noemt het college in het eigen stuk €28.478 euro 'acceptabel op basis van contract' en €33.035 euro 'vermijdbaar geweest'. De factuur was al betaald voordat de raad er iets van kon vinden en verdwijnt in de tweede bestuursrapportage. Laat ik eerlijk beginnen. Accountantscontroles bij gemeenten zijn de laatste jaren fors duurder geworden, en dat ligt niet alleen aan Olst-Wijhe. Strengere regels, nieuwe verplichtingen, extra controles op rijksregelingen. De nota erkent dat ook: 28.478 euro van het meerwerk was 'acceptabel op basis van contract'. Dat deel valt de gemeente niet aan te rekenen, en het is fair om dat vooropte stellen. Dat is het eerlijke verhaal. Maar eerlijk is niet hetzelfde als volledig. Volg De Sallandse Geus — gratis in je inbox Want dan blijft er €33.035 euro over die het college zelf 'vermijdbaar' noemt. Meer dan de helft. En de grootste losse post laat zien waar dat vandaan komt: €32.515 euro voor 'extra werkzaamheden jaarrekeningcontrole'. Dat is meer dan de helft van de hele factuur, en tegelijk de post met de dunste onderbouwing. Waar komt die vandaan? De nota noemt het zelf: er is 'afgeweken van de planning', termijnen zijn 'overschreden', en er was 'personele wisseling in de financiële coördinatie, wat niet heeft bijgedragen aan de tijdigheid en volledigheid van aanlevering'. Hier staat eigenlijk: de gemeente leverde te laat en te onvolledig aan, en de accountant rekende die vertraging door. Vertaald naar gewone taal is dat de rekening voor je eigen rommel. Er staat één passage in de nota die je twee keer moet lezen om te geloven dat ze er echt staat. De gemeente heeft een interne controle, de VIC, die onafhankelijk hoort te toetsen of alles klopt. Maar volgens de nota is die VIC 'niet langer uitsluitend onafhankelijk gaan controleren en rapporteren vanuit de derde lijn, maar tijdelijk herstelwerkzaamheden gaan uitvoeren vanuit de eerste lijn om het dossier compleet en controleerbaar te maken'. Vertaald naar gewone taal: de keurmeester die het vlees moest beoordelen, is zelf het vlees gaan repareren, omdat het anders niet door de keuring kwam. En al dat herstelwerk moest de accountant daarna opnieuw controleren, wat weer geld kostte. De onafhankelijke controle en de reparatie liepen door elkaar. Dat de nota dit zo droog opschrijft, maakt het niet minder ernstig. In de opsomming van oorzaken duikt nog iets op. Onder de extra werkzaamheden noemt de nota 'afstemming en bemiddeling dossier Wengelerhoek'. Lezers van De Sallandse Geus kennen Wengelerhoek. Dat kwam in februari als hamerstuk van ruim twee miljoen euro langs terwijl drie fracties nog vragen hadden. Nu blijkt dat hetzelfde dossier ook nog eens meewerk bij de accountant veroorzaakte. Hoeveel van de rekening daaraan is toe te schrijven, staat er niet bij; het bedrag zit weggewerkt in die grote post van 32.515 euro. Maar het patroon is duidelijk. Een dossier dat de gemeente eerder al miljoenen kostte, kost nu opnieuw, in de rekening van de accountant. En dan het gat. Want dit stuk verwijst naar meer dan het meelevert. De nota zegt dat de kosten worden verwerkt in de tweede bestuursrapportage en doorwerken naar de begroting 2027-2030. Die bestuursrapportage en die begroting zitten er niet bij. Wat 61.511 euro betekent naast het totale begrotingssaldo, hoe groot de reserves zijn die dit moeten opvangen, of de gemeente dit jaar al vaker tegen zulke tegenvallers aanliep: uit dit voorstel valt het niet op te maken. De lezer krijgt de rekening, niet het huishoudboekje waarin ze past. Datzelfde geldt voor de interne kosten. De nota zegt het zelf, en niet één keer: dit bedrag is exclusief de eigen VIC-uren die de gemeente maakte om het dossier alsnog controleerbaar te krijgen. 'De totale maatschappelijke en organisatorische belasting van de controle is daardoor hoger dan alleen de externe factuur laat zien.' Hoeveel hoger, staat nergens. Het echte totaal van deze operatie is dus onbekend, en dat is geen detail. Het is de kern. De rekening die u ziet, is niet de hele rekening. Kijk tot slot naar het kopje Communicatie. Daar staat: 'Over dit voorstel wordt niet actief extern gecommuniceerd.' Het besluit heet formeel 'geen keuzepunt voor het college', want de factuur was al betaald voordat de raad iets kon vinden. De verwerking verdwijnt in de tweede bestuursrapportage, tussen tientallen andere posten, waar alleen de fijnproever haar terugvindt. Geen apart agendapunt. Geen actieve communicatie. Bij een rekening die het college zelf voor de helft 'vermijdbaar' noemt. Dat is geen verzwijgen, want het staat gewoon in een openbaar stuk. Maar het is ook niet het actief vertellen dat je zou verwachten van een bestuur dat, zoals dit college in het bestuursakkoord 'Betrouwbaar en bestendig: de basis op orde' belooft, verantwoord wil omgaan met belastinggeld en de basis op orde wil hebben. De basis op orde begint bij een boekhouding die op tijd en compleet is. Deze rekening is het bewijs dat dat niet lukte. Het gekke is dat de oplossing niet ingewikkeld is en dat de gemeente hem zelf al opschreef. Onder het kopje beheersmaatregelen staat: zorg dat de eerste en tweede lijn hun onderbouwingen op tijd en compleet aanleveren, houd je aan de data in het auditplan, escaleer op tijd als het misgaat. Het staat er allemaal. Het probleem is niet dat niemand weet wat er moet gebeuren. Het probleem is dat het niet gebeurde, en dat de rekening daarvoor stil werd betaald. En de communicatie kan anders. Een bestuur dat zijn eigen tekortkoming actief benoemt, met een verbeterplan erbij, is geloofwaardiger dan een bestuur dat de rekening in een bestuursrapportage laat verdwijnen. Openheid over een fout kost een pijnlijk kwartier. Verzwijgen kost vertrouwen, en dat is duurder dan 33.035 euro. Lees het voorstel nog eens door op de mensen. Ze zijn er nauwelijks. De gemeente is een 'controle dossier', een 'aanleverkwaliteit', een 'VIC-planning'. De inwoner om wie het uiteindelijk gaat, degene die de belasting betaalt waaruit deze €61.511 euro komt, staat er niet in. Die is opgelost in de derde lijn, de eerste lijn, het spoorboekje, de LOTS. En zo verschuift het. Een boekhouding die niet klopt, wordt een aanleverprobleem. Een aanleverprobleem wordt een meerwerkfactuur. Een meerwerkfactuur wordt een post in de bestuursrapportage. En de post in de bestuursrapportage wordt een besluit dat 'geen keuzepunt' heet, waarover 'niet actief extern wordt gecommuniceerd', en dat doorwerkt naar een begroting die niemand erbij krijgt. Kiezen is betalen geworden. Betalen is verwerken geworden. En verwerken is zwijgen geworden. Dan blijft alleen beheer over. 👉 Deel dit artikel — dit moeten meer mensen weten 👉 Schrijf je gratis in op Substack en ontvang elk opiniestuk direct in je inbox: desallandsegeus.substack.com De Sallandse Geus is een opinie-initiatief dat lokale politiek kritisch volgt. Niets menselijks is ons vreemd, maar gebakken lucht verdragen we niet. Bedankt voor het lezen! Abonneer je gratis om nieuwe artikelen te ontvangen en mijn werk te steunen.