Avusturya okullarda başörtüsü yasağı 14 yaşa genişletildi

Avusturya'da ilköğretimde uygulanan başörtüsü yasağı, Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeyle 14 yaşa kadar genişletildi. Yasağın kapsamı artık ortaokulları da kapsıyor. Avusturya Hükümeti'nin hazırladığı ve Milli Meclis'ten geçen "Eğitim Düzenlemesi Paketi" kapsamındaki madde, Federal Kanunlar Gazetesinde (Bundesgesetzblatt) yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre; devlet okullarında 14 yaşını doldurmamış öğrencilerin dinî baş örtüsü takması yasaklandı. Düzenleme, 2019'dan beri sadece ilkokul (Volksschule) seviyesinde (6-10 yaş) geçerli olan yasağı, ortaokul (Mittelschule/Unterstufe AHS) seviyesini de kapsayacak şekilde genişletiyor. Eğitim Bakanı Martin Polaschek (ÖVP) imzalı genelgenin ekindeki gerekçede, "çocukların refahı, eşitlik ilkesi ve okulların dinî nötrlük zorunluluğu" temel gösterildi. Bakanlık, yasağın "küçük kızları aile baskısından korumayı ve entegrasyonu desteklemeyi" hedeflediğini kaydetti. Uygulama ile birlikte başörtüsü takan öğrencilerin velilerine önce yazılı uyarı, tekrar halinde ise idari para cezası (maksimum 440 Avro) kesilebileceği belirtildi. 2019'dan bu yana tartışmalı süreç Avusturya'da başörtüsü yasağı 2019 Mayıs'ta, o dönemki Sebastian Kurz (ÖVP) - Heinz-Christian Strache (FPÖ) koalisyonu tarafından "Çocukların Korunması Kanunu" değişikliğiyle gündeme getirilmiş, Eylül 2019'da yürürlüğe girmişti. O dönem Anayasa Mahkemesi, yasağın "sadece başörtü" değil "dinî etki altındaki tüm baş örtülerini" (örneğin Yahudilerin kipa veya Siklerin püskülü) kapsadığını, bu nedenle eşitlik ilkesine aykırı olmadığını kararlaştırmış, itirazları reddetmişti. Yeni genişletme de benzer bir anayasa kontrol sürecine girecek. Müslüman cemaati ve STK'lar: "Ayrımcılık, eğitimi engelliyor" Avusturya İslam Dini Topluluğu (IGGÖ), yasağın "Müslüman kızları hedef alan sembolik bir politika" olduğunu, eğitim hakkını kısıtlayacağını ve toplumsal ayrışmayı derinleştireceğini belirterek Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapacağını duyurdu. Amnesty International Avusturya şubesi ve Vienna'da faaliyet gösteren göçmen hakları dernekleri de, yasağın "çocuğun en üstün yararı" ilkesiyle çeliştiğini, velilerin okul tercih haklarını kısıtladığını savundu. Özgürlükler Partisi (NEOS) ve Yeşiller (Grüne) Meclis'teki görüşmelerde, yasağın "entegrasyonu engelleyecek, kızları okul sisteminden uzaklaştıracak" olduğunu iddia ederek oy kullandı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) daha önceki benzer başvurularda (S.A.S. v. Fransa, 2014) "yaşam tarzı seçimi" kapsamında başörtüsüne karışmamaya karar vermiş, ancak "eğitim kurumlarında dinî nötrlük" gerekçesiyle ülkelere belirli bir takdir alanı tanımıştı. Hukukçular, yeni 14 yaş sınırının "gençlik çağı başlangıcı" gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'nde daha zorlu bir sınama beklediğini öne sürüyor.