1 στα 10 τσιγάρα που κυκλοφορούν στην ΕΕ, παράγεται και διακινείται λαθραία

Σύμφωνα με το κοινοτικό θεσμικό όργανο πρόκειται για ένα σοβαρό πρόβλημα με αρνητικές επιπτώσεις στα οικονομικά της ΕΕ, στη δημόσια υγεία και στην ασφάλεια και παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των εθνικών αρχών να καταπολεμήσουν αυτό το παγκόσμιο εγκληματικό φαινόμενο, η δράση τους δεν είναι τόσο συντονισμένη όσο θα έπρεπε. Η παράνομη παραγωγή αυξάνεται διαρκώς, οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο λαθρεμπόριο γίνονται όλο και πιο περίπλοκες, ενώ αυξάνονται συνεχώς τα νέα προϊόντα καπνού. Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΕΣ επικρίνει την ελλιπή συνεργασία μεταξύ των διάφορων χωρών, η οποία πάσχει από κενά και απουσία συντονισμένης προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ. Όπως αναφέρει η έκθεση, το παράνομο εμπόριο καπνού έχει αλλάξει άρδην τα τελευταία χρόνια. Ενεργώντας στρατηγικά, οι ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος έχουν μεταφέρει την παραγωγή από την Ουκρανία στην ΕΕ, συντέμνοντας με αυτό τον τρόπο τις αλυσίδες εφοδιασμού και εξασφαλίζοντας αμεσότερη πρόσβαση για τους καταναλωτές. Το λαθρεμπόριο παραμένει ως πρόβλημα, ταυτόχρονα δε παράνομες εγκαταστάσεις παρασκευής έχουν εντοπιστεί σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ένωσης και η παράνομη παραγωγή εμφανίζεται αυξημένη στην ΕΕ συνολικά. Για παράδειγμα, σε ένα εργοστάσιο παράνομης παραγωγής τσιγάρων σε μεγάλη κλίμακα στο Βέλγιο, κάθε μηχανή μπορούσε να παράγει περί το ένα εκατομμύριο τσιγάρα την ώρα. Στο μεγαλύτερο παράνομο εργοστάσιο που αποξηλώθηκε στην Ισπανία, κατασχέθηκαν τρία εκατομμύρια πακέτα παραποιημένων τσιγάρων, ποσότητα που αντιστοιχούσε 56 φορές στο ύψος του όρους Έβερεστ αν τα τσιγάρα στοιβάζονταν οριζόντια. Οι ελεγκτες αναφέρουν ότι την τελευταία δεκαετία, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έλαβαν μέτρα για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού, ωστόσο, η κοινοτική νομοθεσία δεν είναι εναρμονισμένη και οι προσπάθειες αυτές χαρακτηρίζονται από ανομοιογένεια. Για παράδειγμα, οι βασικοί συντελεστές παραγωγής, όπως ο ακατέργαστος καπνός και τα μηχανήματα παραγωγής, και οι νέοι τύποι προϊόντων, όπως τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα υγρά για ηλεκτρονικά τσιγάρα, δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλη την ΕΕ. Συγχρόνως, το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να επιλέγουν τα αντίμετρα που λαμβάνουν, με συνέπεια κενά στην επιβολή που μπορούν εύκολα να εκμεταλλευθούν προς όφελός τους οι ομάδες οργανωμένου εγκλήματος. Συγκεκριμένα, καθώς τα εθνικά συστήματα ελέγχου και οι προσεγγίσεις ως προς την επιβολή διαφέρουν μεταξύ τους, όπως συμβαίνει με τον ορισμό των σχετικών αδικημάτων και την αυστηρότητα των ποινών, δημιουργείται η δυνατότητα για μεταφορά των παράνομων δραστηριοτήτων σε λιγότερο αυστηρές δικαιοδοσίες. Επιπλέον, δεν υπάρχει συνέπεια στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών της ΕΕ.