ΕΕ – Καναδάς: Νέα στρατηγική συμμαχία από το εμπόριο μέχρι την άμυνα

Η νέα στρατηγική συμμαχία ΕΕ-Καναδά αποσκοπεί στην ενίσχυση των σχέσεων μέσω του εμπορίου, της άμυνας και της επιστημονικής έρευνας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς προετοιμάζουν μια νέα, πολυεπίπεδη στρατηγική σχέση που θα εκτείνεται από το εμπόριο και την ασφάλεια έως την άμυνα, το διάστημα, την επιστημονική έρευνα και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, με στόχο την ενίσχυση των δύο πλευρών απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις που διαμορφώνονται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι δύο πλευρές εξετάζουν τη δημιουργία μιας νέας, ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης που θα καλύπτει σχεδόν κάθε πτυχή των διμερών σχέσεων. Οι σχεδιασμοί αναμένεται να παρουσιαστούν από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, στις 16 Σεπτεμβρίου στο Στρασβούργο. Σημαντική ομιλία Κάρνεϊ στο Ευρωκοινοβούλιο Ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ θα παραστεί στην ομιλία και την επόμενη ημέρα αναμένεται να απευθυνθεί στους Ευρωπαίους νομοθέτες. Η καναδική κυβέρνηση έχει θέσει την εμβάθυνση των σχέσεων με την ΕΕ σε υψηλή προτεραιότητα και εξετάζει, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, κάθε επιλογή πέραν της πλήρους ένταξης στην Ένωση. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενες «στρατηγικές δυνατότητες», με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία στον τομέα της άμυνας, της εξερεύνησης του διαστήματος και της επιστημονικής έρευνας. Παράλληλα, οι δύο πλευρές συζητούν τη συνεργασία σε θέματα εμπορίου, ασφάλειας, εφοδιαστικών αλυσίδων και κρίσιμων πρώτων υλών. Δεν έχει ακόμη αποφασιστεί εάν θα χρειαστούν νέα νομικά εργαλεία για την επίσημη θεσμοθέτηση της διευρυμένης σχέσης. Η καναδική κυβέρνηση αναμένεται, πάντως, να διαβουλευθεί με τις επαρχίες και τις επιχειρήσεις της χώρας πριν από την οριστικοποίηση των σχεδίων. Ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία καθώς οι σχέσεις ΗΠΑ και Καναδά έχουν επιβαρυνθεί από την επιβολή αμοιβαίων δασμών, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει την εμπορική πολιτική της ΕΕ και συνεχίζει να εκφράζει ενδιαφέρον για την προσάρτηση της Γροιλανδίας. Ο Κάρνεϊ είχε προειδοποιήσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά, σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ότι η «τάξη που βασίζεται σε κανόνες» ουσιαστικά έχει καταρρεύσει. Είχε καλέσει τις λεγόμενες μεσαίες δυνάμεις να δημιουργήσουν μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική, ικανή να αντιμετωπίσει τις πιέσεις και τον εκφοβισμό από τις μεγάλες δυνάμεις. Στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι οι σχέσεις ΕΕ-Καναδά να προσεγγίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο, χωρίς όμως πλήρη ένταξη του Καναδά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό έχει συζητηθεί ακόμη και η συνεργασία μέσω της Συμφωνίας Συνολικής και Προοδευτικής Εταιρικής Σχέσης του Ειρηνικού (CPTPP), στην οποία συμμετέχει ο Καναδάς. Περαιτέρω εμβάθυνση των δεσμών Οι δύο πλευρές διαθέτουν ήδη μια φιλόδοξη εμπορική συμφωνία, καθώς και εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Η νέα προσπάθεια αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση αυτών των δεσμών, αναζητώντας την ισορροπία μεταξύ της πρόσβασης στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και των υποχρεώσεων που θα συνεπαγόταν μια ακόμη στενότερη σχέση. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αμυντική συνεργασία. Ο Καναδάς έγινε πέρυσι η πρώτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό ταμείο στρατιωτικών προμηθειών, ύψους 150 δισ. ευρώ (174 δισ. δολαρίων), ενισχύοντας τους δεσμούς των δύο πλευρών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Το επόμενο σημαντικό βήμα αναμένεται τον Οκτώβριο, όταν ΕΕ και Καναδάς θα πραγματοποιήσουν σύνοδο κορυφής στον Καναδά. Εκεί αναμένεται να εξεταστεί η περαιτέρω θεσμική εμβάθυνση της συνεργασίας και να συγκεκριμενοποιηθούν οι τομείς στους οποίους μπορεί να προχωρήσει η νέα στρατηγική συμμαχία.