19:39 | 08/09/2026 newsroom ekriti.gr
Στο Φοίνιξ της Αριζόνα η ζέστη δεν έχει περιοδική εμφάνιση με κύματα καύσωνα. Η θέση της πόλης, ουσιαστικά μέσα στην έρημο Σονόρα, σημαίνει ότι η μέση θερμοκρασία τους καλοκαιρινούς μήνες είναι σταθερά πάνω από τους 40°C, ενώ μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τους 45°C, χωρίς αυτό να θεωρείται κάτι ακραίο και σπάνιο. Πρόκειται λοιπόν για μια από τις θερμότερες μεγαλουπόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου οι ατελείωτες επιφάνειες ασφάλτου και τσιμέντου απορροφούν την ηλιακή ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας και την απελευθερώνουν ξανά τη νύχτα, σαν τεράστιοι θερμοσυσσωρευτές.
Το 2020, οι τοπικές Αρχές αποφάσισαν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο με έναν φαινομενικά έξυπνο τρόπο. Αντί για τη συνηθισμένη μαύρη άσφαλτο, κάλυψαν περίπου 58 χιλιόμετρα δρόμων σε οκτώ γειτονιές με μια ανοιχτόχρωμη, ανακλαστική επίστρωση.
Η λογική πίσω από αυτή την παρέμβαση, ήταν απλή: αφού τα σκούρα χρώματα απορροφούν περισσότερο φως και θερμαίνονται, ένας ανοιχτόχρωμος δρόμος θα αντανακλούσε μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας και θα παρέμενε ψυχρότερος.
Και πράγματι, ο δρόμος έγινε ψυχρότερος. Το πρόβλημα, όμως, ήταν ότι η ζέστη δεν εξαφανίστηκε. Απλώς άλλαξε κατεύθυνση.
Οι δρόμοι δρόσισαν – Οι άνθρωποι «λιώσανε»
Οι πρώτες μετρήσεις έδειξαν ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια των δρόμων που ήταν βαμμένοι με ανακλαστικό χρώμα ήταν περίπου 5,8 έως 6,7 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη από εκείνη της συμβατική μαύρης ασφάλτου κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας.
Τη νύχτα καταγράφηκε επίσης μια μικρή μείωση της θερμοκρασίας του αέρα, επειδή η νέα επιφάνεια είχε αποθηκεύσει λιγότερη θερμότητα μέσα στην ημέρα.
Μέχρι εδώ, το πείραμα έμοιαζε επιτυχημένο. Υπήρχε όμως μια σοβαρή παρενέργεια… η ηλιακή ακτινοβολία που αντανακλούσε ο δρόμος κατευθυνόταν προς τους ανθρώπους, τα πεζοδρόμια και τις προσόψεις των γύρω κτιρίων.
Η αρχική αξιολόγηση έδειξε ότι η θερμική επιβάρυνση που δεχόταν ένας άνθρωπος πάνω ή κοντά στον ανακλαστικό δρόμο ήταν περίπου 3 βαθμούς κελσίου μεγαλύτερη το μεσημέρι και το απόγευμα. Με απλά λόγια, μπορεί η άσφαλτος να έκαιγε λιγότερο, αλλά ο πεζός αισθανόταν περισσότερη ζέστη.
Η προφανής λύση που αγνοήθηκε
Κάπου εδώ προκύπτει το αυτονόητο ερώτημα… γιατί να βάψεις έναν δρόμο ώστε να αντανακλά τον ήλιο, αντί να εμποδίσεις εξαρχής τον ήλιο να φτάσει πάνω του;
Και ναι, αυτό ακριβώς κάνουν τα δέντρα! Η κόμη τους σκιάζει την άσφαλτο, τα πεζοδρόμια, τους πεζούς και τις προσόψεις των κτιρίων. Παράλληλα, μέσω της διαπνοής, τα δέντρα απελευθερώνουν υγρασία και συμβάλλουν στη φυσική ψύξη του αέρα.
Οι διαφορές μπορούν να είναι εντυπωσιακές. Σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία, μια σκιασμένη επιφάνεια μπορεί να είναι από 11 έως 25 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερη από ένα αντίστοιχο υλικό που βρίσκεται εκτεθειμένο στον ήλιο.
Μεγάλη διεθνής ανάλυση 182 μελετών σε 110 πόλεις και περιοχές έδειξε, μάλιστα, ότι τα δέντρα μπορούν υπό τις κατάλληλες συνθήκες να μειώσουν τη θερμική επιβάρυνση στο επίπεδο των πεζών έως και κατά 12 βαθμούς Κελσίου.
Και αυτή είναι η καθοριστική διαφορά. Το ανακλαστικό χρώμα προστατεύει κυρίως το ίδιο το οδόστρωμα. Το δέντρο προστατεύει τον δρόμο, τον πεζό, το πεζοδρόμιο και το κτίριο ταυτόχρονα.
Αντί για πράσινο, ακόμη μία τεχνική «πατέντα»
Βεβαίως, η φύτευση δέντρων σε μια πόλη με ξηρό και εξαιρετικά θερμό κλίμα δεν είναι μια διαδικασία χωρίς δυσκολίες. Απαιτεί σωστή επιλογή ειδών, νερό και χώρο για τις ρίζες. Υπάρχουν όμως τέτοια είδη δέντρων και κάθε περιοχή στον πλανήτη, με εξαίρεση τα ακραία περιβάλλοντα, έχουν ενδημικά είδη που μπορούν να ανταπεξέλθουν.
Αυτό ισχύει φυσικά και για την Ελλάδα αλλά εδώ προτιμάμε να τα καίμε, να «εξωρραϊζουμε» με τσιμέντο και τελικά να καταλήγουμε να βάζουμε φίλτρα «ισοδύναμα με 30 δέντρα» στην Ομόνοια…
Οι ανακλαστικές επιστρώσεις μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες σε αυτοκινητοδρόμους, μεγάλους χώρους στάθμευσης ή άλλες περιοχές με ελάχιστη παρουσία πεζών. Εκεί, η χαμηλότερη θερμοκρασία του οδοστρώματος μπορεί να περιορίσει τη φθορά και την ποσότητα θερμότητας που αποθηκεύεται κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Όταν όμως εφαρμόζονται μέσα σε κατοικημένες περιοχές, το ερώτημα δεν μπορεί να είναι μόνο πόσο δροσερή παραμένει η άσφαλτος. Πρέπει να εξετάζεται πόσο υποφερτή γίνεται η πόλη για τους ανθρώπους που ζουν και περπατούν σε αυτήν.
Το πείραμα του Φοίνιξ αποκαλύπτει μια συνηθισμένη αντίφαση των σύγχρονων πόλεων όπου οι αρχές αναζητούν πολύπλοκες τεχνολογικές λύσεις για προβλήματα που δημιούργησε η μανία της εξαφάνισης της φύσης από τον αστικό χώρο. Καλύπτουν ακόμη περισσότερες επιφάνειες με τεχνητά υλικά και, όταν αυτά υπερθερμαίνονται, προσπαθούν να τα διορθώσουν με νέες επιστρώσεις.
Στην προκειμένη περίπτωση, έκαναν τον δρόμο ψυχρότερο και έστειλαν μεγαλύτερο μέρος της ακτινοβολίας προς οτιδήποτε βρισκόταν γύρω του. Ένα δέντρο θα είχε σταματήσει μεγάλο μέρος αυτής της ακτινοβολίας πριν φτάσει καν στην άσφαλτο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Σιγκαπούρη: Πως κατασκευάζεται το μεγαλύτερο πλήρως αυτοματοποιημένο λιμάνι στον κόσμο
Φρίκη με κατά συρροή βιαστή - Νάρκωνε γυναίκες και κρατούσε «τρόπαια»
Φρίκη στη Νέα Υόρκη: 4 παιδιά δολοφονήθηκαν από μητέρα και γιαγιά με «ηρωίνη των βενζινάδικων»
Ακολουθήστε το ekriti.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις για την Κρήτη και όχι μόνο.
(0)Comments