Ασπίδα του Αχιλλέα: Η αλήθεια για τον πηγαίο κώδικα

Του Ηλία Προύφα Νέα και ιδιαίτερα σημαντική διευκρίνιση από το Ισραήλ έρχεται να φωτίσει μία από τις πλέον κρίσιμες πτυχές του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», που αφορά τη δημιουργία του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας της χώρας. Σύμφωνα με δήλωση εκπροσώπου του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, στο πλαίσιο της συμφωνίας έχει προβλεφθεί μεταφορά ισραηλινής τεχνογνωσίας στις ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Η συνεργασία αυτή αφορά τόσο την επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτήσει το Ισραήλ κατά τη διάρκεια δεκαετιών ανάπτυξης και χρήσης συστημάτων αεράμυνας, όσο και την τεχνολογική υποστήριξη που θα επιτρέψει στην ελληνική πλευρά να αναπτύξει κρίσιμα τμήματα του λογισμικού διοίκησης και ελέγχου. Το πλέον σημαντικό σημείο της ισραηλινής διευκρίνισης αφορά τον πηγαίο κώδικα. Όπως αναφέρεται, ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα», καθώς και οι μελλοντικές τροποποιήσεις και προσθήκες σε αυτόν, θα παραμένουν υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο. Τι σημαίνει το «όχι» του Μοσέ Πατέλ Η διευκρίνιση του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας έχει ιδιαίτερη σημασία μετά τη δημόσια συζήτηση που προκλήθηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του επικεφαλής του Israel Missile Defense Organization, Μοσέ Πατέλ. Ο Ισραηλινός αξιωματούχος, ερωτηθείς εάν η Ελλάδα θα αποκτήσει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του ισραηλινού συστήματος Command and Control, είχε απαντήσει αρνητικά, επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος υφιστάμενος ισραηλινός κώδικας δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία αδειοδότησης. Η σημερινή τοποθέτηση του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας ουσιαστικά αποσαφηνίζει ότι πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα. Η Ελλάδα δεν αποκτά τον πηγαίο κώδικα των ήδη υπαρχόντων ισραηλινών επιχειρησιακών συστημάτων. Θα αναπτυχθεί όμως στο πλαίσιο του ελληνικού προγράμματος ελληνικός κώδικας και λογισμικό, με ισραηλινή τεχνολογική υποστήριξη, ο οποίος θα βρίσκεται υπό ελληνικό έλεγχο. Η παράμετρος αυτή είναι καθοριστική, καθώς συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της χώρας να προχωρά μελλοντικά σε αναβαθμίσεις, τροποποιήσεις και διασύνδεση νέων αισθητήρων και οπλικών συστημάτων χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από έναν ξένο προμηθευτή. Ο νέος αντιπυραυλικός θόλος της Ελλάδας Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα εξοπλιστικά προγράμματα που έχουν δρομολογηθεί για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου θόλου αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας, ο οποίος θα μπορεί να αντιμετωπίζει διαφορετικές κατηγορίες απειλών, από μη επανδρωμένα αεροχήματα και αεροσκάφη έως πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται συστήματα όπως το SPYDER, το BARAK MX και το David's Sling, καθώς και σύγχρονα ραντάρ και ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου που θα συνδέει τους αισθητήρες και τα όπλα σε ένα κοινό επιχειρησιακό δίκτυο. Το SPYDER προορίζεται για την αντιμετώπιση απειλών σε μικρότερα ύψη και αποστάσεις, το BARAK MX για τη μεσαία ζώνη άμυνας, ενώ το David's Sling θα προσφέρει δυνατότητες αντιμετώπισης απειλών σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Κρίσιμο ρόλο θα έχουν και τα ραντάρ MMR της ELTA, τα οποία διαθέτουν σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία από τη λειτουργία τους στα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας. Ελληνική συμμετοχή και τεχνογνωσία Για την Αθήνα, το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά έτοιμων συστημάτων. Η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, η μεταφορά τεχνογνωσίας και κυρίως η δυνατότητα απόκτησης ουσιαστικού ελέγχου σε κρίσιμες τεχνολογίες αποτελούν βασικά στοιχεία του προγράμματος. Η νέα ισραηλινή δήλωση για τον ελληνικό πηγαίο κώδικα έχει επομένως ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πραγματική αξία της συμφωνίας θα κριθεί βεβαίως από τους ακριβείς συμβατικούς όρους, το εύρος των δικαιωμάτων που θα αποκτήσει η ελληνική πλευρά και το ποια τμήματα του συστήματος θα μπορούν να εξελίσσονται ανεξάρτητα στην Ελλάδα. Το δεδομένο, πάντως, που πλέον προκύπτει από την επίσημη ισραηλινή διευκρίνιση είναι σαφές: Η Ελλάδα δεν παραλαμβάνει τον υφιστάμενο ισραηλινό source code, αλλά ο κώδικας που θα δημιουργηθεί ειδικά για το ελληνικό πρόγραμμα θα είναι ελληνικός και θα παραμένει υπό ελληνικό έλεγχο. Και αυτή είναι μία παράμετρος που μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τα ίδια τα οπλικά συστήματα της «Ασπίδας του Αχιλλέα».