Ўзбекистон ва Сербия савдони бир неча баробар оширишни режалаштирди

Ўзбекистон ва Сербия ўртасида стратегик шериклик ўрнатилиши иқтисодий ҳамкорликка ҳам янги суръат бермоқда. Тошкент ва Белград ўзаро савдо ҳажмини бир неча баробар ошириш, саноат кооперациясини кенгайтириш ва юқори қўшилган қийматли маҳсулотлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш бўйича аниқ режаларни белгилади. Президент Шавкат Мирзиёев ва Сербия Президенти Александр Вучич иштирокида ўтказилган қўшма бизнес форумида икки мамлакатнинг 200 нафардан зиёд расмий ва ишбилармон доира вакиллари иштирок этди. Эътиборлиси, музокаралар энди фақат савдо билан чекланмайди. Томонлар фармацевтикадан тортиб сунъий интеллектгача бўлган бир қатор стратегик соҳаларда қўшма лойиҳаларни амалга оширишни режалаштирмоқда. 1. Ўзбекистон–Сербия муносабатларида янги иқтисодий босқич Давлат раҳбари бизнес-форумда олий даражадаги самарали музокаралар икки томонлама муносабатларда янги саҳифа очганини таъкидлади. Унинг асосий натижаларидан бири Ўзбекистон ва Сербия ўртасида стратегик шериклик муносабатлари ўрнатилгани бўлди. Энди асосий вазифа — эришилган сиёсий келишувларни аниқ инвестиция ва савдо лойиҳаларига айлантириш. Форумда Сербиянинг йирик компаниялари, жумладан 'Галеника', 'АбелаПҳарм', 'Госа ФОМ', 'ЮМCО' ва 'Лусс Техтиле' вакиллари ҳам қатнашди. 2. Савдони бир неча баробар ошириш учун нима ўзгаради? Томонлар ўзаро савдони сезиларли даражада оширишни мақсад қилган. Бунинг учун икки асосий механизмга урғу берилмоқда: Ўзбекистон ва Сербия ўртасида етказиб бериладиган маҳсулотлар турини кенгайтириш; божхона тартиб-таомилларини соддалаштириш. Яъни мақсад фақат мавжуд савдо ҳажмини кўпайтириш эмас, балки икки мамлакат бозорларига янги турдаги маҳсулотларни олиб чиқишдан иборат. Йўналиш Кутилаётган натижа Ўзаро савдо Ҳажмни бир неча баробар ошириш Божхона Тартиб-таомилларни соддалаштириш Саноат Қўшма ишлаб чиқаришни кенгайтириш Инвестиция Сербия бизнеси учун янги лойиҳалар Технология Дастурий таъминот ва сунъий интеллект лойиҳалари 3. 2026–2028 йиллар учун қўшма режа қабул қилинди Саноат кооперацияси тасодифий лойиҳалар асосида эмас, аниқ режа асосида ривожлантирилиши кўзда тутилмоқда. Шу мақсадда 2026–2028 йилларга мўлжалланган қўшма ҳаракатлар режаси қабул қилинди. Бу ҳужжат Ўзбекистон ва Сербия корхоналари ўртасида ишлаб чиқариш занжирларини шакллантириш, инвестицияларни жалб қилиш ва янги маҳсулот турларини ўзлаштириш учун асос бўлиши мумкин. 4. Қайси соҳаларда қўшма заводлар пайдо бўлиши мумкин? Президент Шавкат Мирзиёев иқтисодий шерикликнинг бир қатор устувор йўналишларини белгилаб берди. Улар орасида: тўқимачилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш; электротехника соҳасида кооперация; автомобил ва саноат бутловчи қисмларини биргаликда ишлаб чиқариш; фармацевтика препаратларини маҳаллийлаштириш; мева-сабзавот маҳсулотларини чуқур қайта ишлаш; дастурий таъминот соҳасида лойиҳалар; сунъий интеллект бўйича ҳамкорлик. Бу рўйхатда эътиборга молик жиҳат — ҳамкорликнинг хомашё ёки тайёр маҳсулот савдосидан қўшма ишлаб чиқариш ва технология алмашинувига ўтаётганидир. 5. Сербия бизнеси учун Ўзбекистон бозори очилмоқда Ўзбекистон томони Сербия компаниялари учун мамлакатда қулай инвестиция ва ишбилармонлик муҳитини яратишга тайёрлигини билдирди. Президент ҳар бир қўшма лойиҳани амалга ошириш жараёнида амалий кўмак кўрсатилишини таъкидлади. Бу эса Сербия компаниялари учун Ўзбекистонни нафақат ички бозор, балки Марказий Осиёдаги кенгроқ иқтисодий имкониятларга чиқиш нуқтаси сифатида кўришга хизмат қилиши мумкин. 6. Энг муҳим натижа — келишувларни амалга ошириш Бизнес-форум якунида қатор икки томонлама иқтисодий битимлар ва савдо шартномалари имзоланди. Шундай қилиб, ташриф доирасидаги иқтисодий мулоқотнинг асосий натижаси бир нечта йўналишда намоён бўлди: стратегик шериклик + савдони кенгайтириш + саноат кооперацияси + инвестиция + технология. Хулоса: энди асосий масала — рақамларни лойиҳаларга айлантириш Ўзбекистон ва Сербия муносабатларида сиёсий яқинлашув иқтисодий мазмун билан тўлдирилмоқда. Савдони бир неча баробар ошириш режаси, 2026–2028 йилларга мўлжалланган ҳаракатлар дастури ва қатор саноат-технологик йўналишларнинг белгиланиши бу ҳамкорликнинг янги босқичини англатади. Энг муҳим масала эса энди келишувларнинг ўзи эмас, уларнинг амалда қанча инвестиция, қанча янги ишлаб чиқариш ва қанча экспорт ҳажмига айланишидир. Агар белгиланган лойиҳалар ўз вақтида амалга оширилса, стратегик шериклик Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги муносабатларни сиёсий даражадан барқарор иқтисодий ҳамкорлик даражасига олиб чиқиши мумкин.