Ελ Νίνιο: Παγκόσμια ανησυχία

Έκδηλη είναι η ανησυχία για το πιο ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα και προκαλεί ακραία ξηρασία σε περιοχές του πλανήτη και καταστροφικές πλημμύρες σε άλλες. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες έχουν γίνει φυσικά αισθητές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αλλά σύμφωνα με τους επιστήμονες οι επιπτώσεις του φαινομένου δεν έχουν ακόμη κορυφωθεί, όχι μόνο στις υποδομές. Μάλιστα, οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις δείχνουν πως οι πρώτοι μήνες του ερχόμενου έτους ενδέχεται να χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα. Για αυτό και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών στην τελευταία του ενημέρωση ανέφερε ότι οι καιρικές απειλές έχουν περάσει ήδη στις παγκόσμιες τιμές των βασικών αγαθών, οι οποίες κινούνται ανοδικά. Μάλιστα, τα προϊόντα που επηρεάζονται άμεσα είναι: ρύζι, σιτάρι, φυτικά έλαια, κακάο, καφές, ζάχαρη, φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Επηρεάζεται έμμεσα η Ευρώπη Όπως είναι λογικό δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη και η χώρα μας. Στην Ελλάδα ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αναμένεται να κυλήσουν με θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα ενώ στο δεύτερο μισό του χειμώνα, κυρίως από τον Ιανουάριο και μετά αυξάνεται όμως κατακόρυφα η πιθανότητα για αιφνίδιες, βαριές κακοκαιρίες με πολικές θερμοκρασίες. Στη Βορειοδυτική Ευρώπη τώρα, ο καιρός αναμένεται πιο βροχερός, θυελλώδης αλλά και πιο ζεστός. Βέβαια, εδώ οφείλουμε να σημειώσουμε πως τα μακροπρόθεσμα μοντέλα μπορούν να υποδείξουν τάσεις, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να προβλέψουν από τον Σεπτέμβριο, αν και εφόσον συγκεκριμένες εβδομάδες του χειμώνα θα είναι θερμές ή ψυχρές ή ξηρές. Βέβαια, αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι πως οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στις υποδομές, αλλά και στις τιμές βασικών αγαθών. Τι είναι το Ελ Νίνιο Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε δύο με επτά χρόνια. Τα νερά στην επιφάνεια του κεντρικού και του ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού θερμαίνονται από την άνοιξη και μετά, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στα πρότυπα των ανέμων, την πίεση και τις βροχοπτώσεις. Το φαινόμενο ιστορικά εντείνει τις ξηρασίες και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών σε περιοχές του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, ενώ προκαλεί αλλαγές στους μουσώνες στην Ινδία ή καταρρακτώδεις βροχές στην ανατολική Αφρική. Συνολικά από το 1950 επτά επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν φτάσει το επίπεδο της «πολύ υψηλής έντασης», σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας, με το ισχυρότερο να καταγράφεται το 1982-83. Αξίζει να αναφέρουμε πως μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου του 2026 η θερμοκρασία ήταν κατά μέσο όρο 1,5° Κελσίου πάνω από το κανονικό και τον Ιούλιο έφτασε τους 2° Κελσίου, σύμφωνα πάντα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό. Τον τελευταίο μήνα η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό ήταν 2,2° Κελσίου με 2,6° Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, ενώ κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού η θερμοκρασία σε κάποιες περιοχές ήταν ακόμη και περισσότερους από 8°Κελσίου πάνω από τον κανονικό μέσο όρο τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου. Για την περίοδο Σεπτεμβρίου- Νοεμβρίου 2026 οι προβλέψεις αναφέρουν ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα για θερμοκρασίες άνω των κανονικών σχεδόν στο σύνολο των χερσαίων μαζών. Πάντως η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ήταν το 2024, μετά το προηγούμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο.