Küresel petrol piyasaları, Orta Doğu'da yeniden yükselen jeopolitik risklerle haftaya sert hareketlerle başladı. Brent petrolün varil fiyatı gün içindeki işlemlerde 97,72 dolar seviyesine kadar yükselirken, ABD tipi Batı Teksas petrolü de 92 doların üzerine çıktı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişte ABD ve İran arasındaki karşılıklı saldırılar ile dünya petrol ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin yavaşlaması etkili oldu.
Petrol fiyatları gün içinde sürekli değiştiği için 97,72 dolar seviyesi anlık bir fiyatı ifade ediyor. Reuters, Brent petrolün pazartesi günü 97,17 dolar civarında işlem gördüğünü bildirdi. Hürmüz Boğazı endişesi fiyatları yükseltti
Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı açısından kritik önem taşıyor. Bölgede deniz trafiğinin kesintiye uğraması veya tamamen durması ihtimali, küresel arz üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği için petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebiliyor.
Tanker geçişlerinin azalması ve çatışmaların enerji tesislerine yayılabileceği endişesi, piyasalardaki risk primini artırdı. Bazı uluslararası kuruluşlar, sevkiyattaki kesintilerin derinleşmesi halinde Brent petrolün 120 dolara kadar çıkabileceği yönünde senaryolar paylaştı. Bu rakam bir tahmin olup kesinleşmiş fiyat beklentisi değil.
Türkiye'de pompa fiyatları nasıl belirleniyor?
Türkiye'de benzin ve motorin fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca ham petrolün varil fiyatı etkili olmuyor. Akdeniz piyasasındaki işlenmiş ürün fiyatları, dolar/TL kuru, rafineri maliyetleri, dağıtım payı, ÖTV ve KDV de pompa fiyatını belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Bu nedenle Brent petroldeki her yükseliş aynı oranda ve aynı gün akaryakıt fiyatlarına yansımayabiliyor. Ancak petrol ve döviz kurunun birlikte yükselmesi, zam olasılığını artırıyor. Motorinde 14,40 TL hesabı ne anlama geliyor?
Motorinden alınan ÖTV, ağustos ayında geçici olarak sıfırlanmıştı. Açıklanan kademeli takvime göre litre başına ÖTV'nin eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL seviyesine ulaşması öngörülüyor.
ÖTV üzerinden ayrıca yüzde 20 KDV hesaplandığında vergi kaynaklı teorik fiyat farkı şöyle oluşuyor: Dönem ÖTV KDV dâhil kümülatif etki Eylül 3 TL 3,60 TL Ekim 6 TL 7,20 TL Kasım 9 TL 10,80 TL Aralık 12 TL 14,40 TL
Buradaki 14,40 TL, motorine tek seferde yapılacağı kesinleşen yeni bir zam değil; ağustostaki sıfır ÖTV seviyesi esas alınarak aralık ayı için hesaplanan toplam ve kümülatif vergi etkisi. Eylülde uygulanan bölüm bu hesabın içinde bulunuyor.
Brent petrol, döviz kuru ve işlenmiş motorin fiyatlarında ayrıca artış yaşanması halinde pompa fiyatındaki toplam değişim daha yüksek olabilir. Bu göstergelerin gerilemesi ise vergi artışının bir kısmını dengeleyebilir.
Etiketler: #BrentPetrol #Motorin #Akaryakıt #ÖTV #HürmüzBoğazı #ABDİran #PetrolFiyatları #Ekonomi
(0)Comments