Rusya Prizyvnik Sistemi 2024: Bahar Çağrısı, Yaş Sınırı ve Ceza Düzenlemeleri

Rusya'da 1 Nisan başlayan bahar çağrısında 150 bin genç askerlik yapacak; yaş üst sınırı 30'a çıkarıldı, bir yıllık süre korundu. Moskova — Rusya'da 2024 yılı bahar dönemi askerlik çağrısı (prizyv) 1 Nisan'da resmen başladı. Resmi verilerle bu dönemde 150 bin genç kıyafete bürünecek. Çağrı, her yıl tekrarlanan iki dönemden birini (bahar: Nisan-Temmuz, sonbahar: Ekim-Aralık) oluşturuyor. Yaş aralığı genişletildi, süre değişmedi 2023 sonlarında Duma'dan geçen ve 1 Ocak 2024'ten itibaren yürürlüğe giren yasal düzenlemeyle askerlik yaşı 18-27 bandından 18-30 bandına genişletildi. Bu değişiklik, bu yılki bahar çağrısından itibaren uygulama buluyor. Hizmet süresi hâlâ 12 ay olarak sabit tutuldu. Kimin çağrıldığı, kimin muafı? Çağrı, rezerve subaylığı yapmamış, sağlık durumu uygun (A, B1, B2 kategorileri) ve erteleme hakkı olmayan vatandaşları kapsıyor. Üniversite mezunları bir kez erteleme hakkı kullanmışsa bu dönem çağrılabiliyor. İki ve üzeri çocuğu olanlar, engelli anne-babası olanlar ve belirli sağlık engelleri taşıyanlar (V, D kategorileri) muaf tutuluyor veya sivil alternatif hizmet (AGS) yönlendiriliyor — AGS süresi 21 aydır. Kaçakçılık cezası ağırlaştı 2023 yazında kabul edilen Ceza Kanunu madde 328 değişikliğiyle askerlikten kaçanlara verilebilen en yüksek hapis cezası 10 yıla çıkarıldı. Aynı paketle çağrı kağıdını (povestka) elektronik ortamda (Gosuslugi portalı üzerinden) teslim edilmiş sayma uygulaması da yaygınlaştırıldı; bu sayede "çağrı kağıdı elime ulaşmadı" savunması hukuki geçerliliğini neredeyse yitirdi. Sözleşmeli askerlik alternatifi Son iki yılda askerlik yerine profesyonel sözleşme (kontrakt) imzalayan genç sayısı arttı. Resmi açıklamalara göre 2023'te yaklaşık 490 bin kişi sözleşmeli asker oldu. Sözleşme imzalayanlar bir yıllık zorunlu hizmetten muaf tutuluyor, aylık maaş (bölgeye göre 200-400 bin rubl bandında) alıyor. Bu kanal, çağrı sayılarını dengelemek için stratejik bir araç olarak kullanılıyor. Yerel idareler ve işverenler ne yapıyor? Bölge valilikleri (gubernatorluklar) çağrı komisyonlarını koordine ediyor. İşverenler, çalışanlarının çağrılması durumunda işyeri yerini korumak zorunda; buna aykırı davranan firmalar idari cezayla karşılaşıyor. Çağrı süresince öğrenci statüsünde olanlar (tam zamanlı eğitim) erteleme alıyor, mezuniyet anında bu hak sona eriyor.